ေခ်ာကလက္အက္ေဆး

ေခ်ာကလက္အက္ေဆး
gravatar

ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔



ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔





ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ ကို ေအာက္တိုဘာလတြင္ က်င္းပေလ႔ရွိျပီး ၊ တစ္ခါတစ္ရံတြင္ မတ္လ (၅) ရက္ေန႔ တြင္ က်င္းပျခင္းမ်ိဳးရွိကာ ၂၀ ရာစု ေႏွာင္းပိုင္း ၊ 27 BC တြင္ ေရာမအင္ပါယာ ကို ထူေထာင္ခဲ႔သည္႔ ဘုရင္ Augustus (Imperator Caesar Divi Filius Augustus) လက္ထက္တြင္ ထင္ရွားခဲ႔သည္႔ ေရာမ ဂႏၳ၀င္ ကဗ်ာဆရာ ၊ ကဗ်ာဆရာေရးရာ စာေပပညာရွင္ Virgil ဧ။္ ေမြးေန႔ျဖစ္ေသာ ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ ကမၻာအ၀ွမ္း၌ ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနား ကို က်င္းပခဲ႔ၾကသည္။ ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနား မ်ား ကို အစဥ္အလာအရ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ကဗ်ာေန႔ ႏွင္႔ ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာေန႔  အခမ္းအနားမ်ား ကို ေအာက္တိုဘာလ ဧ။္ ရက္မ်ား အတြင္း ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ား ၌  က်င္းပခဲ႔ၾကသည္။ UK ႏိုင္ငံတြင္ ေအာက္တိုဘာလ (၅) ရက္ေန႔တြင္ ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနား ကို က်င္းပျပီး ၊ အျခားေသာ ႏိုင္ငံမ်ား  တြင္ ေအာက္တိုဘာလ အခ်ိဳ႕ရက္မ်ားတြင္ က်င္းပေလ႔ရွိၾကကာ ၊ ႏို၀င္ဘာလမ်ားတြင္ လည္း က်င္ပျခင္းမ်ိဳးရွိၾကသည္။


 ထိုသို႔ အစဥ္အဆက္ အေနျဖင္႔ ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနား မ်ားကို ကမၻာေပၚရွိ ႏိုင္ငံမ်ား တြင္ မတူညီသည္႔ ေန႔ရက္မ်ား တြင္ က်င္းပလာခဲ႔ရမွာ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ တြင္ UNESCO ဧ။္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္အရ ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ ကို ေအာက္တိုဘာလ ၂၂ ရက္ေန႔ ဟု သတ္မွတ္ခဲ႔ၾကသည္။

ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔သည္ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ဧ။္ မတ္လ (၂၁) ေန႔ျဖစ္သည္ ဟု ၁၉၉၉ခု ႏွစ္တြင္ UNESCO အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (UNESCO – United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) မွ ေၾကညာခဲ႔သည္။ UNESCO သည္ ကမၻာအ၀ွမ္းရွိ ကဗ်ာအႏုပညာ ဧ။္ အေရးပါေသာ အခန္းက႑ ႏွင္႔ ယဥ္ေက်းမႈ အေလ႔အထမ်ား ကို သိရွိ နားလည္ႏိုင္ေစရန္ ရည္ရြယ္၍ ဖြဲ႔စည္းထားျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔အတူ UNESCO အဖြဲ႔ခ်ဳပ္အေနျဖင္႔ ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ တြင္ ကဗ်ာပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ေရး လုပ္ငန္းငယ္မ်ားကို လုပ္ကိုင္ေနေသာ ထုတ္ေ၀သူမ်ား ကို အင္တိုက္အားတိုက္ ကူညီအားေပး ခ်ီးေျမွာက္ရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္လည္း ပါ၀င္သည္။ ၄င္းအျပင္ အျခား ရည္ရြယ္ခ်က္တစ္ခုမွာလည္း အစဥ္အလာ ကဗ်ာရြတ္ဖတ္ျခင္း ဓေလ႔ကို ျပန္လည္၍ တြင္က်ယ္လာေစရန္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင္႔ပင္ ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနားမ်ား က်င္းပရာတြင္ ကဗ်ာရြတ္ဖတ္သည္႔ အစီအစဥ္သည္လည္း မပါမျဖစ္ေသာ အစီအစဥ္ တစ္ခု ျဖစ္သကဲ႔သို႔ အခမ္းအနား က်င္းပစီစဥ္မႈ အခ်ိန္အတြင္း ပိုမို၍ သက္၀င္လႈပ္ရွားကာ ရင္းႏွီးကၽြမ္း၀င္မႈ ႏွင္႔ ခမ္းနားျမိဳင္ဆိုင္မႈ ရွိေစရန္ အတြက္ လည္းေကာင္း ၊ ကဗ်ာအ၀န္းအ၀ိုင္း ႏွင္႔ အျခားေသာ အႏုပညာတင္ဆက္မႈ မ်ားၾကားတြင္ ရင္းႏွီးခ်စ္ၾကည္မႈမ်ား တိုးပြား ခ်ိတ္ဆက္မိေစရန္ အတြက္လည္းေကာင္း အျခားေသာ အႏုပညာ တင္ဆက္မႈ ႏွင္႔ အႏုပညာေဖာ္ျပခ်က္ မ်ား ျဖစ္သည္႔ အကသမားမ်ား ဧ။္ ကျပ ေဖ်ာ္ေျဖ တင္ဆက္ျခင္း ၊ ေတးဂီတသီဆိုတီးခတ္ျခင္း ၊ ပန္းခ်ီ အႏုပညာျဖင္႔ တင္ဆက္ျခင္း တို႔ကိုလည္း ပူးေပါင္းပါ၀င္ စီစဥ္ တင္ဆက္ျခင္းမ်ိဳးလည္း ရွိၾကသည္။ ယူနက္စကို အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ မွ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ တြင္ ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ကို မတ္လ (၂၁) ရက္ေန႔ ဟု သတ္မွတ္ခဲ႔ျပီးေနာက္ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀ ျပည္႔ႏွစ္ မတ္လ (၂၁) ရက္ေန႔တြင္ ပထမဆံုးေသာ ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနား ကို က်င္းပခဲ႔သည္။

ကမၻာတလႊားရွိ လူေပါင္းမ်ားစြာတို႔ သည္ ႏွစ္စဥ္ ႏွစ္တိုင္း မတ္လ (၂၁) ရက္ေန႔တြင္ ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနား ကို က်င္းပေလ႔ရွိၾကျပီး အဆိုပါ အခမ္းအနားတြင္ အစိုးရအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ၊ ပညာေရးဆိုင္ရာ အသိပညာရွင္မ်ား ၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း အသင္းအဖြဲ႔မ်ား ႏွင္႔ စိတ္ပါ၀င္စားေသာ သူ တိုင္းက ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနား မ်ားတြင္ ပူးေပါင္း ပါ၀င္ၾကသည္။

ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနား တြင္ ကဗ်ာဆရာမ်ား အေနျဖင္႔ အခမ္းအနားက်င္းပရာ ေနရာမ်ားျဖစ္ေလ႔ရွိသည္႔ Book Store မ်ား ၊ Café မ်ား ၊ တကၠသိုလ္မ်ားဧ။္ အခမ္းအနားက်င္းပရာ  ခန္းမ မ်ား ႏွင္႔ ေက်ာင္း မ်ား သို႔ ကဗ်ာမ်ား ဖတ္ၾကား ရန္ႏွင္႔ ၄င္းတို႔ ဧ။္ ပရိတ္သတ္မ်ား အတြက္ ကိုယ္ပိုင္အေတြ႕အၾကံဳမ်ား စြမ္းရည္မ်ားကို မွ်ေ၀ရန္ ၊ ေဟာေျပာပို႔ခ်ရန္ အတြက္ ဖိတ္္ၾကားျခင္းခံရေလ႔ရွိသည္။ ထို႔အျပင္ ကဗ်ာဆရာမ်ား ၊ ဂုဏ္ျပဳထိုက္ေသာ ကဗ်ာေလာက ႏွင္႔ ကဗ်ာဆရာအ၀ိုင္းအ၀ိုင္း အတြက္ စာေပဆိုင္ရာ ဖန္တီးမႈ ကို ေျပာင္ေျမာက္စြာ ဖန္တီးႏိုင္ခဲ႔သည္႔ ဘာသာေဗဒ ဆိုင္ရာ ပညာရွင္မ်ား ၊ ထူးျခားသည္႔ ကဗ်ာဆိုင္ရာလႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ၊ အခ်ိဳ႕ေသာ ကဗ်ာဆရာမ်ား ဧ။္ ဂုဏ္ျပဳထိုက္ေသာ ကဗ်ာ ႏွင္႔ ကဗ်ာစာေပ ဆိုင္ရာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား အတြက္ အသိအမွတ္ျပဳ ဂုဏ္ျပဳဆုခ်ီးျမွင္႔ျခင္း မ်ားကိုလည္း ေဆာင္ရြက္ သည္႔ အေလ႔အထမ်ား ရွိသည္။

ထို႔အတူပင္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ တြင္ က်င္းပ ျပဳလုပ္ေသာ ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနားတြင္လည္း ဂုဏ္ျပဳထိုက္ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ သက္ၾကီး ကဗ်ာဆရာ/ဆရာမၾကီး မ်ား ကို ပူေဇာ္ကန္ေတာ႔ပြဲမ်ား ျပဳလုပ္က်င္းပ ျခင္းမ်ား ရွိသည္။

တကယ္တမ္းအားျဖင္႔ ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနားသည္ ကေလးသူငယ္မ်ား ႏွင္႔ ေက်ာင္းေနအရြယ္ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ား အတြက္ အခြင္႔အေရး တစ္ရပ္ျဖစ္ျပီး ေက်ာင္းသင္ခန္းစာမ်ားထဲတြင္ သင္ၾကားခြင္႔ရေသာ ကဗ်ာအမ်ိဳးအစားမ်ား အျပင္၊ ကဗ်ာဆရာမ်ား ကိုပါ ျပင္ပကမၻာတြင္ ထိေတြ႕ေလ႔လာခြင္႔ ရမည္႔ အျပင္ ၊ ေက်ာင္းသင္ခန္းစာ မ်ားတြင္ ပါ၀င္ေသာ သင္ၾကားခဲ႔ရသည္႔ ကဗ်ာအမ်ိဳးအစားမ်ား ႏွင္႔ မတူကြဲျပားသည္႔ အျခားေသာ ကဗ်ာ အမ်ိဳးအစား မ်ား ကိုပါ ေလ႔လာခြင္႔ ၊ ထိေတြ႕ခြင္႔ရမည္႔ အခမ္းအနားလည္း ျဖစ္သည္။

ထို႔အတူ မတ္လ (၂၁) ရက္ေန႔ တစ္ေန႔လံုး ကဗ်ာဆိုင္ရာ စာအုပ္စာတမ္းမ်ား ျပသေရာင္းခ်မႈမ်ား ၊ ကဗ်ာရြတ္ပြဲမ်ား ၊ ကဗ်ာဆရာမ်ား အခ်င္းခ်င္း ကဗ်ာစာေပႏွင္႔ ပတ္သက္ေသာ ေဆြးေႏြးဖလွယ္မႈမ်ား ျဖင္႔ ျပည္႔ႏွက္ေနေတာ႔သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း မတ္လ (၂၁) ရက္ေန႔ေရာက္တိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ကဗ်ာဆရာမ်ားသမဂၢ မွၾကီးမွဴး၍ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ရန္ကုန္ျမိဳ႕တြင္ ကဗ်ာဆရာမ်ား၊ ကဗ်ာခ်စ္သူ လူၾကီး၊ လူငယ္မ်ား၊ စာေပခ်စ္ျမတ္ႏိုးသူမ်ား၊ စာေပ ႏွင္႔ စာေပ ထုတ္ေ၀ျဖန္႔ခ်ိေရး အ၀န္းအ၀ိုင္းမွပုဂၢိဳလ္မ်ား ပူးေပါင္းပါ၀င္ကာ ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနားကို က်င္းပျပဳလုပ္သကဲ႔သို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ တိုင္းႏွင္႔ျပည္နယ္ ေဒသအသီးသီးရွိ ကဗ်ာဆရာမ်ား၊ ကဗ်ာႏွင္႔စာေပခ်စ္ျမတ္ႏိုးသူမ်ား ပူးေပါင္းကာ ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနား ကို ျပဳလုပ္က်င္းပၾကသည္။

ကမၻာ႔ကဗ်ာေန႔ အခမ္းအနားသည္ ေန႔တစ္ေန႔ျဖစ္ေသာ္လည္း ျပည္သူ႔အားလပ္ရက္တစ္ရက္ မဟုတ္ဘဲ ကဗ်ာ ႏွင္႔ စာေပဆိုင္ရာ ပညာရွင္မ်ား၊ စာေပေလ႔လာသူမ်ား၊ စာေပအႏုပညာဖန္တီးသူမ်ား ၾကားတြင္ အသိအမွတ္ျပဳထားသည္႔ ေန႔ရက္ တစ္ရက္သာ ျဖစ္သည္။ 


ေက်ာ္ညိဳေသြး